"O możliwości realizowania swoich marzeń i pomysłów" - wywiad z dr Małgorzatą Jantos - pracownikiem Uniwersytetu Jagiellońskiego

Skip to content

Jesteś tutaj: Strona główna

Share

Pani Doktor z Raportu Global Gender Gap Index dotyczącego przedsiębiorczości czytamy, że Polska jest na 43 miejscu z przebadanych 134 krajów . To dobry wynik czy wręcz przeciwnie?

Raport ten publikowany co roku przez WEF dotyczy nierówności płci w ponad 100 krajach świata (w tym roku zmierzono sytuację w 134 krajach). Ważne jest to, że Global Gender Gap Index pokazuje, w jaki sposób kraje dzielą pomiędzy kobiety i mężczyzn środki i możliwości, którymi dysponują, a nie jest odzwierciedleniem ogólnego poziomu tych środków i możliwości. Polska zajęła w tegorocznym raporcie 43 miejsce (na 134 krajów) . W roku ubiegłym znaleźliśmy się na miejscu 50, w 2008 r. na miejscu 49, a 2 lata temu na 60. Największa równość płci w Polsce jest w dostępie do edukacji, następnie w kwestiach zdrowotnych, ekonomicznych, a najgorzej jest w dostępie polskich kobiet do władzy (czyli ich reprezentacji w strukturach decyzyjnych).

Czym jest „przedsiębiorczość”?

Przedsiębiorczość jest wolnością człowieka, możliwością realizowania swoich marzeń i pomysłów.

O jaką sferę polscy przedsiębiorcy powinni zadbać szczególnie?

Polscy przedsiębiorcy powinni być wspierani przez rząd, a znaczyć to przede wszystkim powinno, że nie będzie się im przeszkadzało nadmierną ilością przepisów, restrykcji, zakazów, nakazów, sprawozdań. Rząd powinien przedsiębiorców szanować, a tego niestety się nie widzi . Niekiedy wygląda tak, jakby przedsiębiorcy byli dla rządu nieznośnym petentem, przed którym należy się bronić.

Czy zaobserwowała Pani podział na kobiety przedsiębiorców i mężczyzn przedsiębiorców? Dlaczego nie mówi się o współpracy/ o partnerstwie a głównie o rywalizacji?

Za czasów moich początków w działalności biznesowej (a było to 20 lat temu) kobiet w biznesie było niewiele. W prezydium Izby Przemysłowo-Handlowej w Krakowie byłam jedyną kobietą i to od 154 lat, a więc od początku istnienia Izby. Potem sytuacja zaczęła się zmieniać i teraz już coraz więcej kobiet tworzy swoje własne przedsiębiorstwa. Nie są one wyjątkami, a więc symbioza pomiędzy światem kobiet w biznesie i mężczyzn musi istnieć. I chyba juz jest coraz mniej mężczyzn, którzy wygłaszaliby tezę, że nie wyobrażają sobie pracy z kobietą - szefem. Życie pędzi do przodu i teraz zapewne szefowie dzielą się na słabych, bez wyobrazi i odpowiedzialności i szefów dobrych, bez względu na ich płeć. W przyszłości zapewne już w ogóle taki antagonizm kobieco-męski będzie anachronizmem.

Z raportu wynika, że kobiety cały czas gorzej zarabiają, mają mniej możliwości awansowania. W tych sferach pozostajemy w tyle za naszymi wschodnimi sąsiadami: Rosją (28. miejsce) i Ukrainą (43. miejsce). Z czego to wynika?

Niestety, kobiety zarabiają mniej , niż mężczyźni, ale wydaje mi się, że sam fakt, że o tym się mówi i to coraz głośniej spowoduje to, że i te różnice zostaną z czasem zlikwidowane. Oczywiście podstawą zmian w procesie musi być przede wszystkim świadomość kobiet i ich rywalizowanie z mężczyznami, także i o pensje, honoraria etc. Nikt niczego, w świecie biznesu nie da, jeśli go do tego nie zmusi sytuacja. Jeśli pracownik nie ma świadomości swojej wartości przeliczonej na pieniądze – to szef, właściciel firmy (najczęściej) woli zapłacić mniej, niż więcej. Poczucie własnej atrakcyjności dla firmy spowoduje i reakcję drugiej strony: docenienie ze strony szefa. Mówienie o pieniądzach nie jest wstydliwe, to przecież zapłata za naszą pracę. I oczywiście często kobiety mówią, że cenią w pracy przede wszystkim atmosferę, współpracę z innymi etc, i to oczywiście jest zrozumiałe. Kobiety bardziej nastawiają się na emocjonalne podchodzenie do swoich zajęć, ale i te zadania są przecież przeliczalne na środki finansowe. Nie powinno być tak, że za taką samą pracę inaczej opłacany jest, na danym stanowisku mężczyzna, a inaczej kobieta. I to się, mam nadzieję, już niedługo zmieni. Pracodawców nie będzie stać na to, aby pozwolić odchodzić z pracy kobietom, które będą się czuły źle opłacane.

Dalej w raporcie czytamy: „Państwa, które nie wykorzystują w pełni zasobów ludzkich, zmniejszają swoją konkurencyjność.” Co znaczy wykorzystywać w pełni..?

Niniejsze pytanie nawiązuje do ostatniego mojego zdania. Kobiety są lepiej wykształcone, znają więcej języków obcych, są bardziej zdyscyplinowane w pracy i bardziej sumienne. Jeśli taki potencjał będzie tracony, to będzie to właśnie rodzaj marnotrawienia potencjału. Przegrywać będą państwa, które będą lekceważyły swoje zasoby ludzkie (niestety, jest to brzydka nazwa, ale najpełniej oddająca istotę sprawy). Tak samo będzie jeśli kraj będzie marnotrawił swoje zasoby naturalne. Wtedy powiemy, że władza jest niegospodarna. Ci, którzy lekceważą intelekt, wiedzę, doświadczenie ludzi także są niegospodarni.

Idąc za danymi GUS w 2009 roku upadłość ogłosiło 691 podmiotów, w porównaniu z rokiem 2008 to aż 68,1 % więcej. Mówi się, że kryzys uderzy po raz drugi? Czy przedsiębiorcy mogą się do niego przygotować?

Niestety, kryzys dociera także i do nas. Dla mnie każdy upadek maleńkiego sklepiku jest bardzo bolesny. Chodzę po ulicach i widzę, jak wiele wysiłku wkładają ludzie w to, aby coś uruchomić i za jakiś czas, efekt ich działalności – upada. Jest to bardzo przykre, ale myślę, że bardziej hartuje ludzi. Ci, którym się „przewróciła” jakaś firma i nie poddali się, są silniejsi, poradzą sobie lepiej, o ile oczywiście się nie poddali. Najważniejsza w człowieku i chyba najpiękniejsza jest wola walki. Bardzo wiele razy widziałam wśród swoich studentów piekielnie zdolne osoby, które nie miały w sobie właśnie tego elementu walki i widziałam też tych, mniej zdolnych, którzy walczyli. I proszę sobie wyobrazić, że to ci drudzy osiągnęli w życiu zdecydowanie więcej i satysfakcji i pieniędzy. Nieustająca umiejętność podnoszenia się z upadków jest miarą sukcesu.

Jest Pani częstym Prelegentem na różnego typu spotkaniach służących rozwojowi zarówno dla asystentek, jaki dla menedżerek? Jakie są najczęstsze problemy osób, które rozpoczynają dopiero swoją karierę zawodową? Z jakimi pytaniami uczestniczki zwracają się najczęściej?

Pytania osób, które zaczynają swoją działalność zawodową związane są przede wszystkim z organizacją życia. Jak podzielić swój czas, jak zachować harmonię, jak nie oszaleć z nadmiaru, jak się nie poddać. Pytań jest wiele. A odpowiedzi są trudne. Właściwie wszystko ma swoją cenę. Coś przeważnie się osiąga kosztem czegoś innego. Dla biznesu kiedyś, zupełnie głupio, przestałam jeździć konno. Teraz nie za bardzo chce mi się wrócić, a może jest to tak, jak powiedziała moja znajoma, świetnie zapowiadająca się malarka, która kiedyś malować przestała, że gdyby tak naprawdę chciała malować, ponad wszystko w życiu – to zapewne by nie przestała. Więc jak użalam się nad sobą, że nie mam czasu na konne przejażdżki, to może jest to pół prawdy, może po prostu nie było to dla mnie, aż tak bardzo ważne. Człowiek powinien wiedzieć, czego chce ponad wszystko w życiu. I ja się ostatnio przyczajam, aby wreszcie wziąć głęboki oddech i coś zmienić. Zbieram się w sobie i może dojrzeję do głębszych zmian. Mam nadzieję.

W czerwcu będzie Pani jedna z Prelegentek Forum Asystentek i Kierowników Biur. Pani prelekcja na temat pracoholizmu? stresu? Dotyka każde z nas każdego dnia. Co Pani chciałaby przekazać już dziś Uczestniczkom?

Wyżej właśnie o tym zaczęłam mówić. Poza tym namawiam wszystkich i wszędzie do zbudowania, jeśli ktoś tego nie otrzymał w dzieciństwie, nie przemyślał tego wcześniej – zestawu wartości. Czegoś, co staram się nie przekraczać, nie zmieniać. Oczywiście to coś także ewaluuje z biegiem czasu, ale zawsze jest jakiś stały zarys. Taki kieszonkowy zestaw wartości. Nie kradnę, nie zdradzam przyjaciółek i przyjaciół, dbam o swoje dziecko i tak dalej. To ma być zestaw przeanalizowany i taki, który będzie na początku moich decyzji. Jeśli mam zadecydować o czymś – to jak ta decyzja ma się do moich zasad. Taki niewielki zestaw podręczny Immanuela Kanta.

Jak Pani spędza wolny czas?

No właśnie to muszę zmienić. Coraz mniej mam wolnego czasu. Staram się bywać regularnie w krakowskich teatrach, kinach, na wystawach. Regularnie chadzam na koncerty jazzowe, ponieważ bardzo lubię te muzykę i chyba nieźle się na niej znam. Muszę chodzić do kosmetyczki i do fryzjera, ponieważ „jak cię widzą, tak cię piszą”. Jednak ostatnio coś zbyt często łapią mnie przeziębienia, grypy, zapalenie krtani i jak twierdzi mój mąż, jest to wynik niesamowitej aktywności, a może nadaktywności.

Jaką książkę/film mogłaby Pani polecić czytelniczkom naszego portalu?

Chce polecić książkę, którą bardzo lubię: grecki pisarz Nikos Kazanzakis napisał powieść „Grek Zorba”. Opisuje w niej spotkanie pewnego Anglika, który przebywa na Krecie, gdzie prowadzi interesy z Grekiem Zorbą. Anglik jest z wykształcenia filozofem a Zorba jest filozofem z powodu własnego życia. I tenże Grek opiekujący się, z dość marnym skutkiem, biznesem Anglika w pewnej sytuacji, totalnej klapy mówi do swojego pryncypała: „Popatrz szefie, jaka to była piękna katastrofa”. I to jest rzecz, której się może kiedyś nauczę: patrzenia na katastrofy we własnych interesach i nawet w życiu z punktu widzenia estetyki Greka Zorby.

Małgorzata Jantos jest absolwentką dwóch fakultetów. Na Uniwersytecie Jagiellońskim obroniła pracę doktorską poświęconą współczesnej filozofii niemieckiej i od tego czasu do dnia dzisiejszego prowadzi wykłady, ćwiczenia i seminaria ze studentami. Pod jej opieką powstało do tej pory wiele prac licencjackich i magisterskich. W rankingach ocen dokonywanych przez studentów zajmuje bardzo wysoką pozycję. W 1991 roku otworzyła jedną z pierwszych szkół prywatnych w powojennej Polsce – Studium Sekretarskie. Zakres oferty edukacyjnej został później tak rozszerzony, że utworzono zespół szkół. Firma uzyskała w 2001 roku wysoce prestiżowy tytuł "Firma Fair Play". W tym samym roku otrzymała nagrodę i certyfikat "Najwyższa Jakość Małopolska". Od momentu, w którym Polska mogła pozyskiwać fundusze europejskie, jest liderem w prowadzeniu projektów. Z jej inspiracji powstało w Małopolsce pierwsze konsorcjum kształcące ludzi w wielu kierunkach.